KAELON · Kullanıcı Rehberi
Şirketinizi konuşarak yönetmek.
Bu rehber öğrenilecek bir menü listesi değil. Sistem zaten menüsüz çalışıyor: Türkçe soruyorsunuz, cevap geliyor. Burada yazan şey, ne sorabileceğiniz, ne olacağı ve nelerin olmayacağı.
- Kayıtlı iş
- 197
- Okuyan
- 111
- Yazan · onaylı
- 86
- Rol
- 7
Sürüm tarihi: 23 Eylül 2026
01 Başlarken
Giriş yaptığınızda tek bir ekran görürsünüz: solda geçmiş konuşmalarınız, ortada gündem, altta yazma çubuğu. Öğrenilecek bir modül ağacı, ezberlenecek bir işlem kodu yoktur.
Gündemde o gün dikkatinizi çekmesi gerekenler durur: geciken siparişler, onay bekleyen işlemler, tetiklenen izleme kuralları. Bunlar rapor değil uyarıdır — bir şeyin yolunda gitmediğini söylerler.
Rolünüz ne gösterir
Sistemde 7 rol var ve her rol farklı sayıda iş görür. Bu bir ekran gizleme değildir: yetkiniz olmayan araç yapay zekâya hiç gönderilmez, o yüzden uydurabileceği bir şey de kalmaz.
| Rol | Görebildiği iş | Oran | Kapsam |
|---|---|---|---|
| Patron | 197 | %100 | Her şey. |
| CFO | 119 | %60 | Mali tarafın tamamı; tezgâh detayı değil. |
| Üretim Müdürü | 99 | %50 | Fabrika, iş emri, kalite. Nakit ve maaş yok. |
| Satın Alma | 64 | %32 | Talep, teklif, sipariş, tedarikçi. |
| Depo Sorumlusu | 52 | %26 | Mal kabul, sevkiyat, sayım. Fiyat yok. |
| İK Müdürü | 38 | %19 | Kadro, izin, vardiya, bordro. |
| Operatör | 17 | %9 | Kendi tezgâhı, kendi iş emri, kendi izni. |
02 Nasıl sorulur
Kendi kelimelerinizi kullanın. "Müşteri" deyin, sistem onu cari kartına çevirir; "sayım" deyin, stok sayımını bulur. Terminoloji öğrenmeniz gerekmez.
Cevabın üç parçası
- Rakam ve cümle. Sorunun cevabı, gerektiğinde tablo ya da grafikle.
- Kaynak. Hangi kayıttan geldiği ve kaç kayıt okunduğu. "Bu rakam nereden çıktı" sorusunun cevabı her zaman ekrandadır.
- Uyarı. Eksik veri, kesilen liste, bilinmeyen kur. Cevabı zayıflatan ne varsa yazılır — gizlenmez.
Belirsiz soru sorulduğunda
Sistem tahmin etmez, sorar. "Mehmet'in izni" dediğinizde iki Mehmet varsa ikisini de gösterir ve seçmenizi ister. Birini seçip devam etmek, yanlış kişinin bakiyesini göstermek demektir.
Bilinmeyen sıfır değildir
Bu, sistemin en önemli kuralı. Bir malzemenin maliyeti girilmemişse "0 TL" denmez, "bilinmiyor" denir. Sıfır bir iddiadır ve yanlış bir iddia, hiç cevap vermemekten kötüdür — çünkü ona güvenerek karar verirsiniz.
03 Onay kapısı
Okuyan 111 iş doğrudan çalışır. Yazan 86 işin tamamı önünüze gelir: hangi tool, hangi veriyle, ne yapacak. Siz onaylamadan hiçbir kayıt oluşmaz.
| Seviye | Ne | Örnek | Onay |
|---|---|---|---|
L0 | Okuma | Hiçbir şeyi değiştirmez. Onay istemez. | Gerekmez |
L1 | Hafif yazma | İzin talebi, arıza bildirimi gibi geri alınabilir kayıtlar. | Gerekir |
L2 | Belge yazma | Fatura, irsaliye, stok hareketi, personel kartı. | Gerekir |
L3 | Mali işlem | Ödeme, bordro, dönem kapama. En yüksek eşik. | Gerekir |
Çok adımlı işler
"Şu üç müşteriye fatura kes ve e-Fatura gönder" dediğinizde altı ayrı onay istenmez. Sistem bir plan hazırlar, adımları size gösterir, tek onayla sırayla koşturur.
- Bir adım düşerse plan durur. Sonraki adımlar hiç denenmez — yarı tutarlı veri üretmemek için.
- Üç ayrı durum bildirilir: yapıldı, düştü, hiç denenmedi. Denenmeyen adım hâlâ yapılabilir; düşen adımın önce sebebi çözülmeli.
- Gördüğünüz liste koşar. Onay ekranındaki adımlarla kayıtlı adımların aynı olduğunu sunucu doğrular; farklıysa koşum reddedilir.
04 Süreçler
Aşağıdaki bölümler modül sırasıyla değil belge zinciri sırasıyla yazıldı. Siz modülde çalışmıyorsunuz: teklif veriyor, sipariş alıyor, mal gönderiyor, fatura kesiyor, parayı tahsil ediyorsunuz.
Müşteriden paraya: satış zinciri
Teklif → sipariş → sevkiyat → fatura → e-Fatura → tahsilat. Her halka bir öncekine bağlı; zincirin ortasından başlanamaz ve bu kasıtlıdır: sevk edilmemiş malın faturası, mutabakatta çözülemeyen bir farktır.
- 1
Müşteri kartı
onay isterCari yoksa önce açılır. Vergi numarası e-Fatura için zorunludur; girilmezse kart açılır ama fatura kesilemez ve sistem bunu kart açılırken söyler.
Şöyle deyin
Kuehne + Nagel diye yeni müşteri aç, vergi no 5810012345, İstanbul Tuzla
- 2
Kredi limiti
onay isterMüşteriye limit tanımlanır. Limit yoksa sistem 'belirlenmemiş' der ve uyarır — sınırsız saymaz. Risk üç parçadan oluşur: vadesi geçmiş alacak, açık fatura ve SEVK EDİLMEMİŞ SİPARİŞ.
Şöyle deyin
Kuehne + Nagel'e 2 milyon TL kredi limiti tanımla
- 3
Teklif
onay isterFiyat, miktar ve geçerlilik süresiyle teklif hazırlanır. Teklif kabul edilince siparişe dönüşür; dönüşüm izlenir, kaç teklifin kaçı siparişe döndü sorulabilir.
Şöyle deyin
Kuehne + Nagel'e 40 ton genel kargo için teklif hazırla
- 4
Teslim tarihi taahhüdü
Söz vermeden önce sorulur. Sistem serbest stoğa, yoldaki mala ve temin süresine bakar. TEMİN SÜRESİ BİLİNMİYORSA TARİH VERMEZ — 'tahminen üç hafta' demek bir taahhüttür ve sözleşme cezasına bağlanır.
Şöyle deyin
500 adet FR-22'yi ne zaman gönderebiliriz
- 5
Sipariş
onay isterTeklif siparişe dönüşür ya da doğrudan sipariş girilir. Gecikme cezası ve tavanı burada tanımlanır; termin riski bu sayılardan hesaplanır.
Şöyle deyin
TKF-2026-0012 numaralı teklifi siparişe çevir
- 6
Sevkiyat
onay isterMal çıkışı yapılır; stok düşer, irsaliye oluşur. Kısmi sevkiyat normaldir ve kalan miktar takip edilir — imalatta kısmi sevkiyat istisna değil kuraldır.
Şöyle deyin
SIP-2026-0044 için 200 adet sevk et, plaka 34 ABC 123
- 7
Fatura
onay isterSevk edilen miktar faturalanır. Dövizli faturada KUR AÇIKÇA VERİLİR, sistem aramaz: faturaya yazılan kur bir karardır, belgeye basılır ve sonradan değişmez.
Şöyle deyin
İRS-2026-0031'i faturalandır
- 8
e-Fatura
onay isterUBL-TR 1.2 belgesi üretilir. Alıcı e-Fatura mükellefiyse e-Fatura, değilse e-Arşiv. Yanlış seçim belgeyi geçersiz kılar; sistem mükellefiyet bilinmiyorsa belge üretmez.
Şöyle deyin
FTR2026000012 için e-Fatura belgesi üret
- 9
Tahsilat
onay isterGelen para faturalara dağıtılır. Dağıtılmayan tutar hiçbir faturaya bağlanmaz ve mutabakatta çözülemez; bu yüzden tutarın TAMAMI dağıtılmak zorundadır.
Şöyle deyin
Kuehne + Nagel'den 250.000 TL tahsilat, FTR2026000012'ye
Sık yapılan hata
En sık hata: sevk edilmeden fatura kesmek. Sistem buna izin vermez ve sebebi şu — sevk edilmemiş malın faturası, cari mutabakatında hiçbir belgeyle eşleşmeyen bir bakiye bırakır.
Talepten ödemeye: satın alma zinciri
Talep → onay → teklif toplama → sipariş → mal kabul → fatura → üç yönlü mutabakat → ödeme. Kontrol noktaları burada yoğunlaşır çünkü para bu zincirde çıkar.
- 1
Satın alma talebi
onay isterİhtiyaç sahibi talep açar. Tahmini tutar onay seviyesini belirler; tutar arttıkça onaylayan makam yükselir.
Şöyle deyin
Eylül uçuş programı için 1.400.000 litre Jet A-1 talebi aç
- 2
Onay
onay isterTalebi açan onaylayamaz. Bu bir yetki meselesi değil GÖREVLER AYRILIĞIDIR: aynı kişi hem isteyip hem onaylarsa kontrol diye bir şey kalmaz.
Şöyle deyin
TLP-2026-0007'yi onayla
- 3
Teklif toplama
onay isterEn az iki tedarikçiden teklif istenir. Tek teklifle sipariş vermek bir karar değil bir alışkanlıktır; iki teklif olduğunda fiyat farkı görünür hâle gelir.
Şöyle deyin
Jet A-1 için üç tedarikçiden teklif iste
- 4
Teklif karşılaştırma ve seçim
Teklifler yan yana konur. EN UCUZ SEÇİLMEDİYSE GEREKÇE ZORUNLUDUR — gerekçesiz bir tercih, altı ay sonra kimsenin hatırlamadığı bir tercihtir.
Şöyle deyin
RFQ-2026-0003 tekliflerini karşılaştır
- 5
Sipariş ve termin
onay isterSipariş açılır ve tedarikçinin verdiği TERMİN yazılır. Termin yazılmazsa o mal teslim taahhüdüne giremez: 'yolda 500 adet var' cümlesi, ne zaman geleceği bilinmiyorsa müşteriye söylenemez.
Şöyle deyin
TLP-2026-0007'yi Petrol Ofisi'ne sipariş et
- 6
Mal kabul
onay isterGelen mal sayılır ve stoğa alınır. Muhasebe kaydı burada oluşur; stok değeri hareketli ortalamayla güncellenir.
Şöyle deyin
SAS-2026-0011 için 1.400.000 litre mal kabul yap
- 7
Üç yönlü mutabakat
onay isterSipariş, irsaliye ve fatura karşılaştırılır. Fark varsa fatura BLOKE edilir ve bloke fatura ödenemez. Blokeyi çözmek, farkı açıklamak demektir.
Şöyle deyin
GF-2026-4488 faturasını siparişle eşleştir
- 8
Ödeme koşusu
Eldeki nakitle hangi faturaların ödeneceği sıralanır: en çok gecikmiş önce. Bloke fatura önerilmez, kısmi ödeme yapılmaz, kasa tabanının altına inilmez. BU BİR ÖNERİDİR — bankaya talimat gitmez.
Şöyle deyin
Elimizdeki parayla kime ödeyelim, kasada 15 milyon kalsın
Sık yapılan hata
En sık hata: bloke faturayı 'acil' diye ödemek. Sistem engeller. Blokenin sebebi çözülmeden yapılan ödeme, üç yönlü mutabakatın tamamını boşa çıkarır — kontrolü bir kez atlarsanız bir daha hiç bakmazsınız.
Üretim ve kalite
Rota → iş emri → operasyon → kalite → maliyet. Rota, iş emrinin doğrusudur: onsuz bir süre yanlış girildiğinde karşılaştırılacak bir şey olmaz.
- 1
Rota
onay isterÜrünün hangi iş merkezlerinde, hangi sürelerde üretildiği tanımlanır. HAZIRLIK PARTİ BAŞINA, İŞLEME ADET BAŞINA girilir — bu ayrım, küçük siparişin neden pahalı olduğunu açıklar.
Şöyle deyin
FR-22 için rota tanımla: testere 15 dk hazırlık, CNC 45 dk hazırlık
- 2
Süre ve kapasite
Bir parti için toplam süre ve darboğaz hesaplanır. Birim süre parti büyüklüğüne göre değişir; 10 adet ile 1000 adet aynı birim süreye sahip değildir.
Şöyle deyin
500 adet FR-22 kaç saat sürer
- 3
İş emri
onay isterÜretim emri açılır ve serbest bırakılır. Malzeme rezerve edilir, kapasite yüklenir.
Şöyle deyin
FR-22'den 500 adet için iş emri aç
- 4
Operasyon onayı
onay isterOperatör yaptığı işi bildirir: kaç adet, kaç dakika, ne kadar fire. Gerçekleşen maliyet buradan birikir.
Şöyle deyin
İE-2026-0044 CNC operasyonunu 480 adet olarak onayla
- 5
Kalite kontrolü
onay isterKontrol planındaki her özellik ölçülür. GEÇTİ/KALDI KARARI ELLE GİRİLMEZ, toleranstan türetilir. Kritik bir özellik saparsa parti reddedilir; kritik olmayanda şartlı kabul mümkündür.
Şöyle deyin
HYD-2026-0412 partisini muayene et: viskozite 13.4, su 85 ppm
- 6
Uygunsuzluk
onay isterSapma çıkarsa sistem uygunsuzluk kaydını KENDİSİ açar. Kök neden ve düzeltici faaliyet yazılmadan kapatılamaz — sebebini yazmadan kapatmak, aynı hatanın üç ay sonra tekrarını garanti eder.
Şöyle deyin
UYG-2026-0002'yi kapat: conta hatası, tedarikçiden nem raporu istenecek
- 7
Maliyet sapması
Standart maliyetle gerçekleşen karşılaştırılır ve sapma MALZEME / İŞÇİLİK / GENEL GİDER olarak ayrılır. Malzeme sapması satın almanın, işçilik sapması üretimin işidir.
Şöyle deyin
FR-22'nin bu partideki maliyet sapması ne
Sık yapılan hata
En sık hata: muayeneyi eksik yapmak. Planda beş özellik varsa beşi de ölçülmeli; sistem dördüyle 'geçti' demez. Ölçülmeyen bir özelliğin sapmadığını varsaymak, muayenenin kendisini boşa çıkarır.
Muhasebe ve dönem kapama
Fiş → mizan → mali tablolar → mutabakat → kapama. Rakamlar buradan çıkar; bu yüzden en çok kontrol burada.
- 1
Yevmiye fişi
onay isterElle fiş atılır. Borç ve alacak eşit olmak zorunda; 120/320 gibi cari hesaplarda hangi cariye ait olduğu ZORUNLUDUR. Gider hesabında masraf merkezi yazılır.
Şöyle deyin
Ağustos yakıt giderini 730'a yaz, masraf merkezi UCS-YKT
- 2
Mizan
Borç ve alacak toplamları karşılaştırılır. MİZANIN DENK OLMASI BİLANÇONUN DENK OLDUĞU ANLAMINA GELMEZ — mizan fişleri denetler, bilanço dönemi.
Şöyle deyin
Ağustos mizanını çıkar
- 3
Banka mutabakatı
onay isterEkstre yüklenir, sistem aday ödemeler ÖNERİR, kapatan insandır. Tutarı tutmayan ödeme aday bile sayılmaz. Eşleşmemiş hareket, defterdeki bakiyenin gerçekten saptığı anlamına gelir.
Şöyle deyin
Ağustos ekstresini yükle ve eşleşmeyenleri göster
- 4
Mali tablolar
Bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu. Üçü de denklik kontrolünden geçer; tutmuyorsa sistem rakamı verir ama 'bu tablo kullanılmamalı' der.
Şöyle deyin
2026 nakit akış tablosunu çıkar
- 5
Bütçe–gerçekleşme
Masraf merkezi bazında bütçe ile harcama karşılaştırılır. Bütçesi girilmemiş gider 'aşım' sayılmaz, ayrıca bildirilir; merkezi yazılmamış gider rapora hiç girmez ve tutarı söylenir.
Şöyle deyin
Bütçeyi aşan departman var mı
- 6
Kur değerlemesi
VUK 280 gereği dövizli bakiyeler dönem sonunda değerlenir. Kur bilinmiyorsa değerleme YAPILMAZ — eksik kurla yapılan değerleme, yanlış bir kâr/zarar üretir.
Şöyle deyin
Ağustos sonu kur değerlemesini önizle
- 7
Dönem kapama
onay isterAy kapanır ve o aya kayıt girilemez. KURAL HERKESE AÇIKTIR, patron dahil: 'patron kapalı aya yazabilsin' demek, kuralı hiç koymamakla aynı şeydir.
Şöyle deyin
Ağustos dönemini kapat
Sık yapılan hata
En sık hata: mizan denk diye bilançoya bakmamak. Bu projede tam olarak bu yüzden bir hata canlıda kaldı — mizan denkti, bilanço 941 milyon açık veriyordu. Sistem artık her mali çıktının sağlamasını kendisi yapıyor.
Stok, depo ve izlenebilirlik
Hareket → sayım → parti/seri → raf. Stok, üzerinde en çok konuşulan ve en az güvenilen sayıdır; buradaki kurallar onu güvenilir kılmak için.
- 1
Stok hareketi
onay isterGiriş, çıkış ve transfer kaydedilir. Her hareket bir belgeye bağlıdır; belgesiz hareket, sonradan kimsenin açıklayamadığı bir farktır.
Şöyle deyin
IST-TEK'ten IST-KRG'ye 50 adet ULD transfer et
- 2
Raf yönetimi
Lokasyon 'hangi depo', raf 'depoda nerede' sorusunun cevabıdır. Rafı yazılmamış stok ayrıca bildirilir — bir rafa dağıtmak uydurma olurdu.
Şöyle deyin
IST-TEK deposunda hangi rafta ne var
- 3
Sayım
onay isterSayım açılır, sayılır, fark raporlanır. Fark otomatik düzeltilmez: önce bakılır, sonra düzeltme fişi atılır ve o fişin bir gerekçesi olur.
Şöyle deyin
IST-KRG'de ULD sayımı aç
- 4
Parti ve seri takibi
Raf ömürlü malzeme partiyle, rotable parça seriyle izlenir. Geriye ve ileriye izleme: bir parti nereden geldi, nerelere gitti.
Şöyle deyin
HYD-2026-0412 partisi hangi iş emirlerinde kullanıldı
- 5
Analiz sertifikası
Müşteri sertifika isterse ölçüm değerleriyle üretilir. MUAYENE KAYDI YOKSA SERTİFİKA ÜRETİLMEZ — ölçüm olmadan sertifika, imzalanmış bir varsayımdır.
Şöyle deyin
HYD-2026-0412 için analiz sertifikası hazırla
Sık yapılan hata
En sık hata: sayım farkını 'düzeltip geçmek'. Fark bir bilgidir: fire mi, hırsızlık mı, yanlış kayıt mı? Düzeltme fişi sebebini taşımıyorsa aynı fark her sayımda tekrar eder.
İnsan kaynakları ve bordro
Kadro → izin/vardiya → puantaj → bordro. Mevzuat burada en yoğun ve hata en pahalı: yanlış bordro, hem çalışana hem SGK'ya karşı sorumluluk doğurur.
- 1
Personel kartı
onay isterÇalışan tanımlanır. Doğum tarihi girilmezse sistem uyarır: 18 yaş altı ve 50 yaş üstü izin kademesi buna bağlıdır ve eksik tarih hakkı eksik hesaplatır.
Şöyle deyin
Serkan Aydın'ı kaptan pilot olarak kaydet, brüt 485.000
- 2
İzin
onay isterTalep girilir, bakiyeden düşülür. İK kendi talebini onaylayamaz. Yıllık izin hakkı kıdeme ve yaşa göre İş Kanunu 4857'ye uygun hesaplanır.
Şöyle deyin
Serkan Aydın 5 gün yıllık izin talep ediyor
- 3
Vardiya ve mesai
Vardiya planlanır, PDKS kayıtları okunur. Fazla mesai hafta içi ve hafta sonu AYRI tutulur çünkü çarpanları farklıdır.
Şöyle deyin
Bu haftanın vardiya planını göster
- 4
Bordro provası
Bordro önce SİMÜLE edilir: kim ne alacak, ne kesilecek. Çalıştırmadan önce görülür çünkü çalıştırılan bordro muhasebe kaydı yazar ve ödeme yükümlülüğü doğurur.
Şöyle deyin
Ağustos bordrosunu simüle et
- 5
Bordro
onay ister2026 parametreleriyle çalıştırılır: asgari ücret istisnası, SGK taban–tavan, kümülatif gelir vergisi matrahı ve damga vergisi. Kümülatif matrah yüzünden net maaş yıl içinde DÜŞER; bu bir hata değil, mevzuatın kendisidir.
Şöyle deyin
Ağustos bordrosunu çalıştır
Sık yapılan hata
En sık hata: bir ayın net maaşını 12 ile çarpıp yıllık gelir sanmak. Gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplanır: Ocak'ta %15'ten kesilen bir çalışan Aralık'ta %27'ye gelmiş olabilir.
05 Sorgulama örnekleri
Bunlar gerçek cümleler. Kopyalayıp yazabilir, kendi kelimelerinizle değiştirebilirsiniz.
Patronun günlük soruları
Rapor beklemeden, ekran gezmeden sorulabilenler.
| Soru | Ne gelir |
|---|---|
Bu ay kâr ettik mi? | Gelir tablosu; ciro, maliyet, brüt ve net kâr. |
Önümüzdeki ay nakit sıkışır mıyız? | Haftalık nakit projeksiyonu ve açık haftası. |
Kâr var ama para yok, nereye gitti? | Nakit akış tablosu — dolaylı yöntem. |
Bütçeyi aşan departman var mı? | Masraf merkezi bazında bütçe–gerçekleşme. |
Kime ne kadar borcumuz var? | Açık tedarikçi faturaları, vadesine göre. |
En çok hangi müşteriden alacağımız var? | Alacak yaşlandırma, cari kırılımıyla. |
Hangi tedarikçi geciktiriyor? | Tedarikçi karnesi: termin, miktar, fiyat. |
Mali müşavirin istedikleri
Beyanname ve denetim için gereken belgeler.
| Soru | Ne gelir |
|---|---|
Ağustos mizanını çıkar | TDHP hesap bazında borç/alacak ve bakiye. |
Bilanço ve gelir tablosu | Denklik kontrolüyle birlikte. |
e-Defter dosyalarını hazırla | Yevmiye ve kebir XBRL-GL, GİB biçiminde. |
KDV beyannamesi taslağı | Hesaplanan ve indirilecek KDV, dönem bazında. |
Şu carinin ekstresi | Yürüyen bakiyeyle satır satır hareket. |
Amortismanı çalıştır | VUK 315/320, kıst amortisman dahil. |
Üretim ve depo
Sahadan gelen sorular.
| Soru | Ne gelir |
|---|---|
Hangi siparişler gecikecek? | Gerçek üretim akışından hesaplanan risk. |
Hangi makineler duruyor? | Anlık makine durumu ve arıza kayıtları. |
Bu malzemeden ne kadar var? | Lokasyon ve raf kırılımıyla stok. |
Neyi ne zaman sipariş etmeliyiz? | MRP: emniyet stoğu, temin süresi, fire. |
Raf ömrü dolmak üzere olan partiler | Kalan gün sayısıyla parti listesi. |
Bu parti nerelere gitti? | İleri izleme: iş emirleri ve sevkiyatlar. |
Belge üretimi
İstediğiniz biçimi söyleyin: Excel, Word ya da yazdırılabilir belge. Belge şirketinizin antediyle ve A4 dikey çıkar.
| Soru | Ne gelir |
|---|---|
Çalışan listesini Excel olarak ver | Sayı sütunları gerçek sayı olarak. |
Bilançoyu Word'e al | Antetli, A4 dikey, mali müşavirin düzeninde. |
Bu tabloyu yazdırılabilir yap | A4 önizleme; Ctrl+P ile PDF. |
Bordro pusulalarını hazırla | Kişi bazında, kesinti kırılımıyla. |
Geçmişe atıf
Sistem geçmiş konuşmalarınızda arayabilir.
| Soru | Ne gelir |
|---|---|
Geçen ay yakıt maliyetini konuşmuştuk, ne demiştik? | Geçmiş konuşmada arama ve alıntı. |
Bunu daha önce sormuş muydum? | Başlık ve içerikte arama. |
06 Belgeler
İstediğiniz biçimi söylemeniz yeter: "Excel olarak ver", "Word'e al", "yazdırılabilir yap". Tek bir indirme düğmesi çıkar — sorduğunuz biçimde.
- Antet. Her belge şirketinizin ticari unvanı, adresi, vergi dairesi ve numarasıyla çıkar. Olmayan alan basılmaz — boş bir "Vergi No: —" satırı eksikliği gizler.
- Her zaman A4 dikey. Ekrandaki önizleme milimetre cinsinden gerçek A4'tür; ekranda taşan bir tablo kâğıtta da taşar.
- Dipnot. Ticaret sicil ve Mersis numarası her belgenin altında tekrar eder — çok sayfalı bir belgenin tek sayfası fotokopilenirse o sayfa da kime ait olduğunu söylemeli.
- Belge kendi toplamını uydurmaz. Cevapta olmayan bir "Toplam" satırı eklenmez: farklı para birimlerini toplayan ya da ara toplamı iki kez sayan bir rakam, imzalanmış bir kâğıdın üzerinde durur.
07 Roller ve yetki
Yetki iki bağımsız katmanda kontrol edilir:
- Katalog filtresi. Model yalnızca rolün yetkili olduğu araçları görür. Diğerlerinin var olduğunu bilmez.
- Çağrı denetimi. Araç çalıştırılmadan önce yetki yeniden kontrol edilir. Filtre atlansa bile çağrı reddedilir.
Görevler ayrılığı
Kendi talebinizi onaylayamazsınız. Malı sevk eden kişi faturayı kesemez. Bordroyu tanımlayan onu çalıştıramaz. Bunlar yetki değil sorumluluk ayrımıdır: aynı elde toplanan iki iş, hatanın hiçbir yerde çakışmaması demektir.
08 İzleme
Kendi nöbetçilerinizi kurabilirsiniz: Banka bakiyesi 50 milyonun altına düşerse bildir.
Kural saat başı çalışır — siz bakmıyorken de.
- Her izleme sahibinin yetkisiyle koşar. Göremediğiniz bir veriyi izlemeniz de göremez.
- Yalnızca okuyan işler izlenebilir. Arka planda kendiliğinden fatura kesen bir kural olamaz.
- Çalışmayan bir izleme sessiz kalmaz. Bozuk kural açıkça bildirilir — çalışmayan bir nöbetçi, olmayandan tehlikelidir çünkü korunduğunuzu sanırsınız.
09 Eski sistemden geçiş
Dosyanızı düzeltmeyin, olduğu gibi verin. Sütun adları tanınır: unvan, firma adı, cari kodu, vkn — hepsinin karşılığı önceden tanımlı.
- Önizleme. Kaç satır yeni açılacak, kaçı güncellenecek, kaçı reddedilecek ve neden — hepsi tek ekranda.
- Onay. Onaylamazsanız hiçbir kayıt oluşmaz.
- İçe aktarma. Bağlanamayan satır reddedilir; uydurma bir cari ya da personel açılmaz.
Altı şablon: cari listesi, malzeme listesi, personel listesi, puantaj, satış siparişleri, banka bakiyeleri.
10 Sınırlar
Bir rehberin en dürüst bölümü, yapamadıklarını yazdığı yerdir. Bunları er ya da geç keşfedersiniz; burada yazılıysa bir sınırdır, yazılı değilse bir hayal kırıklığı.
Veri yoksa sayı uydurmaz
Bilinmeyen sıfır sayılmaz. Kur girilmemişse değerleme yapılmaz, temin süresi yoksa teslim tarihi verilmez, vade yoksa fatura ödeme koşusuna girmez. Her seferinde neyin eksik olduğu söylenir.
Yazan hiçbir işlem onaysız çalışmaz
Fatura, ödeme, bordro, stok hareketi — hepsi önünüze gelir ve siz onaylamadan kayıt oluşmaz. Çok adımlı bir işte tek onay alınır ama onayladığınız adımların listesi size gösterilir ve sunucu o listenin gerçek olduğunu doğrular.
Göremediğiniz veriyi yapay zekâ da göremez
Yetkiniz olmayan araç modele hiç gönderilmez. Bu bir ekran gizleme değildir: uydurabileceği bir şey kalmaz. Depo sorumlusuna maaş sorulduğunda cevap 'yetkiniz yok' olur çünkü bakacak bir yer yoktur.
Kapalı döneme kayıt girilmez
Ay kapandıysa o aya kimse yazamaz — patron dahil. Yazılması gerekiyorsa dönem AÇILIR ve açılma işlemi iz bırakır.
Denetim kaydı silinmez
Her işlem kim, ne zaman, hangi veriyle sorularının cevabıyla yazılır. Kayıt veritabanı seviyesinde değiştirilemez; uygulama katmanındaki bir söz değil, motorun reddettiği bir işlemdir.
Bankaya talimat göndermez
Ödeme koşusu bir öneridir, ödeme kaydı bir kayıttır. Paranın gerçekten gönderilmesi bankacılık kanalınızdan yapılır.
Henüz yapmadıklarımız
Çok şirketli konsolidasyon, çok ülkeli vergi motoru, proje bazlı maliyetlendirme (PS) ve el terminali/barkod akışı kapsam dışında. Mevzuat Türkiye'ye gömülüdür ve bu bilinçlidir: genel bir vergi motoru, TDHP ve VUK'taki keskinliği kaybettirir.